Download onze app..

..voor de beste ervaring op een mobiel apparaat.

Download voor iOS

Download voor Android

Column Jan Huijsmans: 'Arbitrage'

Wanneer, een plezierige voetbalmiddag wordt gefrustreerd door een man in een zwart pak die, die middag een negatieve hoofdrol heeft gepakt, ben ik op zijn zachtst gezegd: not amused. Bij mij passen dan geen termen als, matig gefloten, het had wat beter gekund, mijnheer had zijn dag niet e.d. Zal wel in mijn karakter zitten. Dan zullen er ongetwijfeld medeburgers opstaan zijn, die zeggen wel heel erg makkelijk om de scheidsrechter de Zwarte Piet toe te bedelen! Het is slechts een mening maar wel met een aanleiding, mee eens of oneens. Maar gelukkig komt het heel erg zelden voor, maar er zijn scheidsrechters bij die het voor mekaar krijgen en het onheil over zichzelf afroepen. Vindt een kritische noot plaats op mijn weblog, dan komen er soms reacties. Ik schrijf met veel plezier voorbeschouwingen en wedstrijdverslagen over Nemelaer op persoonlijke titel. En dus niet namens de vereniging Nemelaer. Ik heb inmiddels ondervonden, dat dit soms tot vervelende misverstanden kan leiden, zeker wanneer derden zich ermee inlaten die geen deelgenoot zijn geweest van gebeurtenissen. Tijdens een wedstrijd is de scheidsrechter samen met de coach, grensrechters, spelers en eigenlijk ook de toeschouwers, verantwoordelijk voor een sportief en eerlijk verloop van de wedstrijd. Wat voorkomt, is dat scheidsrechters tijdens of na de wedstrijd geconfronteerd worden met kritiek op hun functioneren, en wanner dat gepast gebeurd, is daar volgens mij niets mis mee. Het siert dan een scheidsrechter, als dat al zo is, hij zijn fout toegeeft. Op televisie heeft dat al menigmaal plaatsgevonden. Het verandert doorgaans niets of weinig aan de situatie of het resultaat van een wedstrijd. Maar wat is er mis mee, wanneer een scheidsrechter na een wedstrijd eens in de spiegel kijkt. Zelfanalyse is een eerste stap bij het mentaal weerbaar maken van scheidsrechters. Een scheidsrechter heeft het niet altijd makkelijk en staat in het amateurvoetbal doorgaans op een eiland. Ik heb in het grijze verleden, als clubscheidsrechter, ook wel eens jeugdwedstrijden gefloten. Hoe goed je, je best doet, zelden doe je het voor iedereen op en rond het veld naar ieders tevredenheid. Blijkbaar een onbereikbaar ideaal? Helaas wordt kritiek door scheidsrechters nog al eens verkeerd door hun ontvangen. Zelfreflectie zou dan zeker op zijn plaats zijn, immers kritiek heeft altijd een oorzaak ook al is dat ontstaan uit verontwaardiging. Helaas zijn er dan mensen, die menen zo’n beoordeling van een scheidsrechter te moeten kwalificeren als vuilspuiterij. Ik heb daar een ander woord voor, evalueren. Dat zo’n evaluatie dan soms erg confronterend uitpakt, is dan een vertaling van hetgeen in die specifieke wedstrijd voorbij is gekomen. Dan draaien we in dat geval het gezegde maar even om “ Het is de muziek die de toon maakt”. Daarbij is dan in het geheel niet van invloed wie gewonnen of verloren heeft. Ook al is enig chauvinisme ook mij niet vreemd. Maar hoe je het ook wendt of keert de eindconclusie is dikwijls: scheidsrechters zijn net mensen. Een zeer groot aantal van de scheidsrechters fluiten echt wel een voldoende en daar is ook waardering voor. Scheidsrechters zijn er om het spel te leiden en er dient respect te zijn voor de leidsman. Voor mij is de goede scheidsrechter er een die zijn ding gedegen doet en zich maar voor één zaak profileert: te trachten zo onopvallend mogelijk een foutloze wedstrijd te fluiten. Een scheidsrechter die de spelregels beheerst, zich goed op een wedstrijd voorbereidt, vanzelfsprekend onpartijdig is en vooraf duidelijke afspraken maakt. Concentratie is ook een pree. Bij een geconcentreerde scheidsrechter staat waarnemen doorgaans gelijk aan handelen. En ook niet onbelangrijk, wanneer een scheidsrechter het vermogen heeft in de geest van een wedstrijd te kunnen fluiten. In de klasse 1c zijn nogal wat spelers afgedaald vanuit het betaalde voetbal en die zijn toch allemaal wat getructer, wat van een scheidsrechter toch weer wat andere vaardigheden vraagt. Ik heb, in mijn wedstrijdverslagen, niet alleen oog voor de spelers en het vertoonde spel, maar ook een objectief oog voor de scheidrechter en grensrechter. Op de dag van vandaag zijn er scheidsrechters die een wedstrijd beslissen door een fout te maken en dat kan voor partijen erg vervelend uitpakken. Ook zijn er in het amateurvoetbal grensrechters die er een potje van maken en de neiging hebben op te moeten treden als de twaalfde man van een team. Scheidsrechters, die zich profileren door eens wat extra sprintjes trekken om een buitenspelsituatie door eigen waarneming te kunnen beoordelen, dat is toe te juichen. Bijkomend voordeel, toetsing van de waarneming van een grensrechter. En ook het omgekeerde, wanner een arbiter een grensrechter “laat staan”, door te menen een buitenspelsituatie vanuit een minder ideale positie, zelf te moeten beoordelen. Het gaat dikwijls om centimeters en dat correct beoordelen, vanuit de diagonaal op een afstand van 10 meter of meer, dat krijgt alleen Hans Anders met argusogen voor elkaar. Videohulpmiddelen zoals toegepast bij hockey en tennis, zouden een leidsman daar uitstekend bij kunnen helpen. In het amateurvoetbal is dat ongetwijfeld de ver van mijn bed show en praktisch onuitvoerbaar, zeker financieel gezien. Laat het uitgangspunt zijn: iedereen doet zijn best en toont sportief gedrag. De scheidsrechter fluit met plezier, de trainer coacht met plezier, de spelers spelen met plezier, de toeschouwers kijken met plezier en laten we dat vooral zo houden.